Strona szkoły zgodna z WCAG | Strona dla Szkoły

Hasło „strona zgodna z WCAG” pojawia się w każdym zapytaniu ofertowym szkoły publicznej. Rzadko ktoś jednak tłumaczy, co się za nim kryje i jak to sprawdzić. Poniżej opisujemy to po ludzku — tak, jak tłumaczymy to dyrekcjom, z którymi pracujemy.

Czym jest WCAG

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to międzynarodowe wytyczne, które opisują, jak budować strony, z których mogą korzystać wszyscy: osoby niewidome i słabowidzące, osoby z niepełnosprawnością ruchową, osoby starsze, ale też rodzic czytający plan lekcji na telefonie w pełnym słońcu.

Wytyczne mają trzy poziomy: A, AA i AAA. W Polsce dla podmiotów publicznych punktem odniesienia jest WCAG 2.1 na poziomie AA.

Kogo to dotyczy

Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych obejmuje m.in. publiczne szkoły i przedszkola. Oznacza to, że ich strony powinny spełniać wymagania WCAG 2.1 AA, a na stronie musi być opublikowana deklaracja dostępności, aktualizowana co najmniej raz w roku. Jak ją przygotować, opisujemy w artykule Deklaracja dostępności szkoły i przedszkola.

Placówki niepubliczne zwykle nie mają tego obowiązku. Dostępna strona i tak się im opłaca: jest wygodniejsza dla wszystkich rodziców i lepiej radzi sobie w wyszukiwarce.

Ten tekst nie jest poradą prawną. Jeśli macie wątpliwości co do obowiązków Waszej placówki, warto zapytać organ prowadzący.

Co w praktyce oznacza zgodność z WCAG

Większość wymagań sprowadza się do kilku zasad, które da się sprawdzić bez specjalistycznej wiedzy:

Kontrast tekstu — zwykły tekst musi mieć współczynnik kontrastu z tłem co najmniej 4,5:1, a duży tekst 3:1. Jasnoszary napis na białym tle to najczęstszy błąd.
Obsługa klawiaturą — do każdego linku, menu i formularza da się dojść klawiszem Tab, a zaznaczony element jest wyraźnie widoczny.
Tekst alternatywny — każde zdjęcie, które coś przekazuje, ma krótki opis dla czytników ekranu.
Struktura nagłówków — strona ma jeden nagłówek główny, a kolejne sekcje są uporządkowane jak spis treści.
Czytelne formularze — każde pole ma etykietę, a błędy są opisane słowami, nie tylko kolorem.
Dokumenty — pliki PDF do pobrania też powinny być dostępne, a nie tylko zeskanowane jako obrazek.

Najczęstsze błędy na stronach szkół

Przeglądając strony szkół i przedszkoli, najczęściej widzimy te same problemy:

Dokumenty jako skany — statut czy wniosek rekrutacyjny wydrukowany, zeskanowany i wgrany jako PDF. Czytnik ekranu „widzi” w nim tylko obrazek, a na telefonie trzeba go powiększać palcami.
Plan lekcji i jadłospis jako zdjęcie — wygodne do wgrania, ale niemożliwe do przeczytania dla osoby niewidomej i bardzo niewygodne na telefonie.
Karuzela zdjęć, która przewija się sama i nie da się jej zatrzymać. Rozprasza i utrudnia czytanie, a wymóg możliwości zatrzymania ruchomych treści jest wprost w WCAG.
Linki „kliknij tutaj” i „więcej” — osoba korzystająca z czytnika ekranu często przegląda listę linków i nie wie, dokąd prowadzi dziesięć linków „więcej”.
Informacja przekazana tylko kolorem — np. „dni wolne zaznaczone na czerwono” w kalendarzu. Osoba nierozróżniająca kolorów tej informacji nie odczyta.
Filmy bez napisów — relacja z akademii czy nagranie dyrektora bez napisów jest niedostępna dla osób niesłyszących.
Wtyczki „dostępności” z ikonką w rogu strony, które mają „naprawić” stronę jednym kliknięciem. Nie zastępują poprawnie zbudowanej strony i nie sprawiają, że strona staje się zgodna z WCAG.

Jak szybko sprawdzić swoją stronę

Spróbuj przejść przez stronę samym klawiszem Tab. Czy zawsze widzisz, gdzie jesteś?
Powiększ stronę w przeglądarce do 200%. Czy nic się nie rozjeżdża?
Sprawdź, czy na stronie jest deklaracja dostępności i kiedy była aktualizowana.
Użyj darmowego narzędzia, np. rozszerzenia axe DevTools, które wskaże m.in. błędy kontrastu.

Automatyczne narzędzia wychwytują tylko część problemów. Pełną zgodność potwierdza audyt, w którym stronę sprawdza człowiek.

WCAG 2.1 czy 2.2?

W 2023 roku opublikowano nowszą wersję wytycznych — WCAG 2.2. Dodaje ona m.in. wymagania dotyczące wielkości przycisków i tego, żeby zaznaczony element nie był zasłonięty np. przez przyklejony nagłówek. Polskie przepisy dla podmiotów publicznych nadal odwołują się do WCAG 2.1, ale nowe kryteria warto spełniać już teraz — nic nie kosztują na etapie projektu, a ułatwiają korzystanie ze strony wszystkim.

Najczęstsze pytania

Czy przedszkole niepubliczne musi mieć stronę zgodną z WCAG?

Zwykle nie ma takiego obowiązku, bo ustawa dotyczy podmiotów publicznych. Warto jednak zadbać o podstawy: czytelny kontrast, tekst zamiast skanów i stronę działającą na telefonie. Korzystają na tym wszyscy rodzice.

Czy wystarczy dodać wtyczkę do dostępności?

Nie. Wtyczki zmieniające kontrast czy wielkość czcionki mogą być miłym dodatkiem, ale nie naprawiają błędów w budowie strony: brakujących opisów zdjęć, złej struktury nagłówków czy dokumentów-skanów.

Czy stara strona może być „częściowo zgodna”?

Tak — taki status wpisuje się w deklaracji dostępności, razem z listą treści niedostępnych. To uczciwe rozwiązanie na czas przejściowy, ale nie powinno być stanem na lata. Więcej o tym w artykule Deklaracja dostępności szkoły i przedszkola.

Kto w szkole odpowiada za dostępność strony?

Formalnie placówka, czyli dyrekcja. W praktyce warto wskazać jedną osobę — często z sekretariatu — która pilnuje opisów zdjęć i dokumentów, oraz mieć wykonawcę, który dba o stronę technicznie.

Dostępność zaczyna się od projektu

Najtaniej jest zadbać o WCAG na etapie projektowania, a nie poprawiać gotową stronę — dlatego przy zmianie strony szkoły warto uwzględnić dostępność od pierwszego etapu. Dlatego w naszych projektach kontrast, obsługa klawiaturą i struktura treści są sprawdzane od pierwszej makiety. Panel redakcyjny wymaga opisu każdego zdjęcia, więc także nowe aktualności dodawane przez sekretariat pozostają dostępne.

Jeśli chcecie, żebyśmy spojrzeli na Waszą obecną stronę, napiszcie do nas. Poprowadzimy Was krok po kroku — od oceny obecnej strony po gotową, dostępną nową wersję.