Deklaracja dostępności szkoły i przedszkola — jak ją przygotować

Deklaracja dostępności to dokument, w którym placówka publiczna uczciwie opisuje, na ile jej strona internetowa jest dostępna dla osób z niepełnosprawnościami. Wymaga jej ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych — a więc dotyczy też publicznych szkół, przedszkoli i żłobków.

Dobra wiadomość: to nie jest skomplikowany dokument. Trzeba go jednak przygotować rzetelnie i pamiętać o corocznej aktualizacji.

Kogo dotyczy obowiązek

Deklarację dostępności publikują podmioty publiczne, a wśród nich publiczne szkoły i przedszkola oraz żłobki prowadzone przez gminy. Placówki niepubliczne zwykle nie mają tego obowiązku, choć dostępna strona i tak jest dla nich korzystna — lepiej działa na telefonie i lepiej radzi sobie w wyszukiwarce.

Ten tekst nie jest poradą prawną. Jeśli macie wątpliwości co do obowiązków Waszej placówki, warto zapytać organ prowadzący.

Co musi zawierać deklaracja dostępności

Deklarację przygotowuje się według wzoru opublikowanego przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. W praktyce zawiera ona:

1. Wstęp — nazwę placówki i adres strony, której dotyczy deklaracja.
2. Daty — publikacji strony i jej ostatniej istotnej aktualizacji.
3. Status zgodności — czy strona jest zgodna, częściowo zgodna czy niezgodna z wymaganiami.
4. Treści niedostępne — konkretną listę, np. „część dokumentów PDF opublikowanych przed 2024 r. to skany bez warstwy tekstowej”.
5. Wyłączenia — treści, których przepisy nie wymagają (np. niektóre archiwalne materiały), jeśli placówka z nich korzysta.
6. Datę sporządzenia deklaracji i sposób oceny — samoocena albo badanie przez podmiot zewnętrzny.
7. Informacje zwrotne i dane kontaktowe — kto odpowiada za dostępność, e-mail i telefon.
8. Procedurę wnioskowo-skargową — jak zgłosić żądanie zapewnienia dostępności i co zrobić po odmowie.
9. Dostępność architektoniczną — opis wejścia do budynku, windy, toalet, miejsc parkingowych, możliwości wejścia z psem asystującym i dostępności tłumacza języka migowego.
10. Aplikacje mobilne — jeśli placówka je udostępnia.

Najczęstszy błąd to przepisanie gotowego wzoru z innej szkoły. Deklaracja musi opisywać Waszą stronę i Wasz budynek. Status „zgodna” przy stronie, na której połowa dokumentów to zeskanowane obrazki, łatwo zakwestionować.

Gdzie opublikować deklarację

Deklarację publikuje się jako zwykłą podstronę HTML, a nie plik PDF do pobrania. Link o nazwie „Deklaracja dostępności” powinien być łatwy do znalezienia z każdej podstrony — zwyczajowo umieszcza się go w stopce, obok linków do BIP i polityki prywatności.

Jak odpowiadać na żądanie zapewnienia dostępności

Każda osoba może poprosić placówkę o udostępnienie niedostępnej treści, np. dokumentu w wersji, którą odczyta czytnik ekranu. Ustawa określa, ile czasu ma placówka na odpowiedź.

Procedura żądania zapewnienia dostępności w skrócie.

W praktyce najczęstsze żądania dotyczą dokumentów: regulaminów, wniosków rekrutacyjnych, jadłospisów w formie zdjęcia. Najprościej jest więc od początku publikować je jako tekst na stronie albo jako dostępne pliki PDF.

Jak często aktualizować deklarację

Deklarację trzeba przeglądać i aktualizować co najmniej raz w roku, a także po każdej większej zmianie strony — np. po wdrożeniu nowej strony internetowej. Data ostatniej aktualizacji jest widoczna w deklaracji, więc przeterminowana deklaracja od razu rzuca się w oczy.

Dobrym zwyczajem jest wpisanie przeglądu deklaracji do kalendarza sekretariatu, np. na początek każdego roku szkolnego.

Jak przygotować się do deklaracji — lista kontrolna

Zanim wpiszecie status zgodności, sprawdźcie najważniejsze rzeczy:

• Czy da się przejść całą stronę samym klawiszem Tab i zawsze widać, gdzie jesteśmy?
• Czy tekst ma wystarczający kontrast z tłem (co najmniej 4,5:1 dla zwykłego tekstu)?
• Czy zdjęcia w aktualnościach mają opisy alternatywne?
• Czy dokumenty do pobrania to pliki z tekstem, a nie zeskanowane obrazki?
• Czy filmy mają napisy?
• Czy formularze mają etykiety, a błędy są opisane słowami?
• Czy strona działa po powiększeniu do 200% i na telefonie?

Więcej o tych wymaganiach piszemy w artykule Strona szkoły zgodna z WCAG — co to znaczy w praktyce.

Deklaracja to efekt, nie cel

Deklaracja dostępności tylko opisuje stan strony. Jeśli strona od początku jest zaprojektowana zgodnie z WCAG 2.1 AA, a panel redakcyjny wymusza opis każdego zdjęcia, deklaracja jest krótka i nie trzeba się jej wstydzić.

W naszych projektach pomagamy przygotować deklarację dostępności przy uruchomieniu nowej strony — z opisem strony i wskazówkami do części architektonicznej. Jeśli chcecie, żebyśmy spojrzeli na Waszą obecną stronę i deklarację, napiszcie do nas.